فیلسوف فقیه

(بدون عنوان)

Wed, 18 May 2011 21:59:18 GMT

دیدگاههای شهید مطهری درباره مدیریت تعلیم و تربیت

Sun, 15 May 2011 23:37:51 GMT

دیدگاههای شهید مطهری درباره مدیریت تعلیم و تربیت
گردآورنده : پناهی - حبیب
محل نشر : تهران
تاریخ نشر : ۱۳۸۰/۰۶/۱۳
رده دیویی : ۲۹۷.۴۸۳۷
قطع : رحلی
جلد : شومیز
تعداد صفحه : ۳۶
نوع اثر : تالیف
زبان کتاب : فارسی
نوبت چاپ : ۱
تیراژ : ۱۰۰۰
شابک : ۹۶۴-۹۲۹۰۳-۰-۳

در این نوشتار با استناد به گفته‌ها و نوشته‌های شهید مرتضی مطهری, دیدگاه‌های وی در باب تعلیم و تربیت و مدیریت ذیل عناوینی از این دست فراهم آمده است : 'ارزش‌های انسان', 'دعوت اسلام به تعلیم و تعلم', 'تربیت عقلانی', 'پرورش استعدادها', 'عوامل تربیت', 'نقش عبادت در تربیت', 'جهاد عامل اصلاح و تربیت', 'ضرورت مدیریت و رهبری', 'مفهوم عدالت 'و 'جانشینی علم و ایمان .

به گزارش خبرگزاری فارس، کتاب «تعلیم و تربیت در اسلام» نوشته استاد شهید مرتضی مطهری برای علاقمندان به علوم اسلامی وتربیتی به زبان پشتو ترجمه و در کابل منتشر شد.
شهید مطهری در این اثر به نگاه اسلام درباره تعلیم، آموزش و پرورش می پردازد و سپس این سوال را مطرح و پاسخ می گوید که «آن علمی که اسلام به آن دعوت کرده است چگونه علمی است؟»
«تربیت انسان»، تعریف آن و بیان ماهیت آن از جمله مباحثی است که در این کتاب بدان پرداخته شده است. استاد در بخشی از گفتارهای خود به این سوال پاسخ می دهد که «از نظر اسلامی آن چیزی که در انسان باید پرورش یابد و در واقع به همان معنا تربیت بشود چیست؟» شهید مطهری در بخشی از گفتار چهارم خود در خصوص پرورش می گوید: «پرورش در واقع ساختن نیست آن طور که مثلا خانه ای را می سازند. ساختن انسان مانند ساختن خانه نیست که اجزا و اشیائی را با هم ترکیب کنند و نظمی میان شان برقرار کنند. ساختن انسان پرورش یک موجود زنده یعنی پرورش استعدادی است که در موجود زنده وجود دارد».
تفاوت تربیت و اخلاق عنوان موضوع مورد بحث دیگری است که در این کتاب بدان پرداخته شده است. استاد در این بحث معتقد است در مفهوم تربیت قداستی نخوابیده است لذا از آن برای حیوانات هم استفاده می شود در صورتی که کلمه اخلاق دارای نوعی قداست است لذا اختصاص به انسان دارد.
پس از انجام این بحث استاد سپس به سوال معیار فعل اخلاقی چیست؟ پاسخ می دهد و بحث خود را پی می گیرد.
«عوامل تربیت صحیح و کسب اخلاق صحیح از نظر اسلام» عنوان بحث مفصلی است که شهید مطهری موارد متعددی چون تعقل، تفکر،تعلم ، تقوی، تزکیه نفس، عبادت و ... را برمی شمارد و به توضیح آن می پردازد.
کتاب «تعلیم و تربیت در اسلام» همچون بسیاری دیگر از کتب استاد مطهری منبع بسیار خوبی برای تحقیق و پژوهش در باب این موضوع است که می تواند پایه مناسبی برای انجام تحقیقات گسترده تر باشد.
این کتاب توسط مؤسسه فرهنگی اخلاص به زبان پشتو ترجمه و در قطع رقعی و 268 صفحه منتشر شده است.

مجموعه آثار تالیفات و کتب استاد مطهری

Sun, 15 May 2011 23:36:34 GMT

1. آیینه جام
2. اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب
3. آزادی معنوی
4. اسلام و مقتضیات زمان (۲ جلد)
5. آشنایی با علوم اسلامی (۳ جلد: منطق و فلسفه، کلام و عرفان و حکمت عملی، اصول فقه و فقه)
و...

6. آشنایی با قرآن (فعلا ۱۱ جلد)
7. شرح اصول فلسفه و روش رئالیسم علامه طباطبایی (۵ جلد)
8. امامت و رهبری
9. امدادهای غیبی در زندگی بشر
10. انسان در قرآن
11. انسان کامل
12. انسان و ایمان
13. انسان و سرنوشت
14. بیست گفتار
15. پاسخهای استاد به نقدهای کتاب مساله حجاب
16. پیامبر امی
17. پیرامون انقلاب اسلامی
18. پیرامون جمهوری اسلامی
19. تعلیم و تربیت در اسلام
20. تکامل اجتماعی انسان
21. توحید
22. جاذبه و دافعه علی
23. جامعه و تاریخ
24. جهاد
25. جهان‌بینی توحیدی
26. حرکت و زمان در فلسفه اسلامی (۲ جلد)
27. حق و باطل
28. حکمت‌ها و اندرزها
29. حماسه حسینی (۲ جلد)
30. خاتمیت
31. ختم نبوت
32. خدمات متقابل اسلام و ایران
33. داستان راستان (۲ جلد)
34. درسهای الهیات شفا (۲ جلد)
35. ده گفتار
36. زندگی جاوید یا حیات اخروی
37. سیری در سیره ائمه اطهار
38. سیری در سیره نبوی
39. سیری در نهج‌البلاغه
40. شرح مبسوط منظومه (۴ جلد)
41. شرح منظومه (۲ جلد)
42. شش مقاله (الغدیر و وحدت اسلامی)
43. شش مقاله (جهان بینی الهی و جهان بینی مادی)
44. عدل الهی
45. عرفان حافظ (تماشاگه راز)
46. علل گرایش به مادیگری(به ضمیمه ماتریالیسم در ایران)
47. فطرت
48. فلسفه اخلاق
49. فلسفه تاریخ (۲ جلد)
50. قیام و انقلاب مهدی (به ضمیمه شهید)
51. لمعاتی از شیخ شهید
52. مساله حجاب
53. مساله ربا (به ضمیمه بانک و بیمه)
54. مساله شناخت
55. معاد
56. مقالات فلسفی (۳ جلد)
57. نبوت
58. نظام حقوق زن در اسلام
59. نظری به نظام اقتصادی اسلام
60. نقدی بر مارکسیسم
61. نهضت‌های اسلام صد ساله اخیر
62. وحی و نبوت
63. ولا‌ها و ولایت‌ها

اهمیت و جایگاه معلم در نظام آموزش و پرورش

Fri, 13 May 2011 22:57:10 GMT

در آموزش و پرورش نقش نیروی انسانی مهم است و معلم از مهمترین عوامل موثر در رشد و توسعه کیفی و محتوایی تعلیم و تربیت به شمار می آید، زیرا تربیت انسان نتیجه یک جریان متقابل دو جانبه و بالاخره حاصل عمل مربی و عکس العمل شاگرد است

یکی ازنهادهای مهم آموزش و پرورش هر جامعه سازمانی است که در آن معلمان مورد نیاز دوره های مختلف تحصیلی تربیت می شوند، زیرا محصول این نوع سازمان ها معلمانی هستند که نقطه آغاز هر تحول آموزشی و پرورشی اند و قادرند با دانش و مهارتی که کسب کرده اند چهره سازمان آموزشی را دگرگون سازند و فضای مدارس را به فضای محبت، رشد و بالندگی روح افزا و لذت بخش مبدل کنند و با انتقال عناصر فرهنگی به نسل نوخاسته و اعمال روش های مناسب تربیتی، موجبات رشد شخصیت کودکان و نوجوانان را فراهم سازند. نظر به اهمیت نقش معلمان و اعتبار و ارزشی که بر آن متصور است، سرمایه گذاری به منظور تربیت و تامین این رکن مهم تعلیم و تربیت، بهترین و سودمندترین نوع سرمایه گذاری است. گسترش این قبیل سازمان ها مهمترین وظیفه مدیران عالی آموزش و پرورش و مدیران رده بالای کشور است، چرا که به قول ژان پیاژه:
زیباترین اصلاح و بازسازی آموزش و پرورش در صورتی که معلم به تعداد کافی و با کیفیت دراختیار نباشد با شکست روبرو خواهد شد. (روان شناسی و دانش آموزش و پرورش ترجمه علی محمد کاروان ص ۴)
در آموزش و پرورش نقش نیروی انسانی مهم است و معلم از مهمترین عوامل موثر در رشد و توسعه کیفی و محتوایی تعلیم و تربیت به شمار می آید، زیرا تربیت انسان نتیجه یک جریان متقابل دو جانبه و بالاخره حاصل عمل مربی و عکس العمل شاگرد است.
با توجه به همین اهمیت و جایگاه آموزش و پرورش در بین نهادهای مختلف جامعه می توان اذعان کرد، مهمترین نهاد اثرگذار در تربیت و تامین نیروی انسانی می باشد و معلم به عنوان مدرس و مربی می تواند نقش حساس و کلیدی در این رابطه داشته باشد تا نیروی انسانی کارآمد وخلاق برای جامعه تربیت نماید، به این ترتیب زمینه مناسب جهت رشد جامعه در تمامی ابعاد آن فراهم می آید.
مهمترین عواملی که می توانند معلم را در رسیدن به اهداف عالی تربیت نیروی انسانی (تعلیم وتربیت) یاری رسانند فهرست وار به شرح زیر می باشد:
۱) بهره مند شدن از آن ویژگی های روانی، عقیدتی و اخلاقی که با رسالت معلم و مربی تناسب داشته باشد و نفوذ آنها را در جامعه به عنوان الگوی مطلوب و سرمشق آرمانی زندگی انسان ها بتوان تایید کرد.
۲) کسب دانش و اطلاعات کافی درحد لازم برای اشتغال به تدریس در هر رشته و هر مقطع تحصیلی. ۳ کسب مهارت ها و آمادگی فنی برای به کار گرفتن روش مطلوب عرضه و انتقال اطلاعات و مهارت ها به صورتی که کلاس درس آموختن و یادگیری را برای آموزنده سهل و آسان کند و محیط مدرسه نوجوانان را به ارزش های تربیتی زمان سوق دهد.
۴) آشنایی کامل او به روش های تدریس جهت ارائه یک تدریس موثر.
۵) آشنایی با اصول روان شناسی تربیتی و اصل تشویق و تنبیه در امر یادگیری.
۶) آگاهی کامل به شیوه های مختلف ارزشیابی جهت حصول اطمینان از بازده موفق فعالیت های آموزشی.
۷) توجه به شان و کرامت انسان ها در تدریس و ساختن انسان های توانمند، خلاق و متعهد تا در آینده جامعه با کار وتلاش فرزندان خود به جایگاه اصلی خویش برسد.
در پایان لازم به یادآوری است که معلم می تواند با برخورداری از عوامل فوق و دیگر عوامل تاثیرگذار در روند آموزشی نسبت به تربیت نیروی انسانی در سطح جامعه همت گمارد و بدون شک سعادت هر جامعه بستگی مستقیم به تلاش و همت معلمان آن جامعه دارد. امیدواریم با تلاش بی وقفه و آگاهی کامل از نقش خود از عهده ایفای وظیفه محوله برآیند

نقش علم و معلّم در فرازی از روایات دینی

Fri, 13 May 2011 22:55:50 GMT

"عن النبی صلّی الله علیه و آله فی حدیث قال : بالتعلیم ارسلت "

رسول اکرم صلّی الله علیه و آله در حدیثی فرموده اند: من برای تعلیم و آموزش فرستاده شده ام.

نقش علم و معلّم در فرازی از آیات قرآن

Fri, 13 May 2011 22:53:26 GMT

" یرفع الله الّذین آمنوا منکم و الّذین اوتوا العلم درجات "

خداوند آنان را که ایمان آورده و آنان را که دارای علم اند، چندین درجه بالا می برد.

" قل هل یستوی الّذین یعلمون والّذین لایعلمون انّما یتذکر اولواالالباب"

بگو آیا آنهایی که می دانند با آنهایی که نمی دانند برابرند؟

ارزش و جایگاه معلم

Fri, 13 May 2011 22:51:15 GMT

تعلیم از شئون الهی است و خداوند، این موهبت را به پیامبران و اولیای پاک خویش ارزانی کرده است تا مسیر هدایت را به بشر بیاموزند و از این روست که تعلیم و تعلم، سنت نیکوی آفرینش است. انسان نیز با پذیرش این مسئولیت، نام خود را در این گروه، در قالب واژه مقدس معلم ثبت کرده است.

حیات انسان در گرو علم و عمل صالح است و علم و تربیت نیز در گرو وجود معلم است. اهمیت و رفعت جایگاه معلم در اسلام تا آنجاست که خداوند زمانی که دریچه روح حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) را اولین بار به جهان بی پایان علم ابدی گشود و او را به کسوت رهبری بشر و نبوت مفتخر ساخت، برنامه اجتماعی او را به طور آشکار، خواندن علم و دانش تشکیل داد. این حقیقت نشان از اولویت دانش و معرفی خداوند به عنوان اولین معلم برای بشر است.
خداوند یکی از اهداف بعثت انبیا و معلمی دانسته و فرموده است: «اوست خداوندی که در میان ناآموختگان، پیامبری از میان خودشان برانگیخت، تا آیات او را بر آنان بخواند و پاکشان گرداند و کتاب و حکمت به ایشان بیاموزند». (جمعه: 2)
در این آیه شریفه، تزکیه و پاک ساختن اخلاق ناپسند انسان ها و آموزش کتاب و حکمت از اهداف بزرگ بعثت پیامبر دانسته شده است.
در فرهنگ قرآن، معلمی، کاری شگفت انگیز و معلم دارای مقامی والاست. گستره و شعاع کار معلم، از سطح کلاس و مدرسه فراتر است و جامعه و ملت و بلکه همه انسان ها را در برمی گیرد. چنان که تربیت و هدایت یک فرد با زنده کردن همه افراد بشر برابر است و گمراه ساختن یک فرد همانند نابود کردن تمام بشر است.

دیدگاه شهید مطهری در باب تعلیم وتربیت

Fri, 13 May 2011 22:46:20 GMT

اندیشه‏های شهید مطهری باید به عنوان مبنای مواجهه علمی با افکار وارداتی جدید و دستیابی به نوآوریهای علمی در عرصه معارف دینی مورد توجه قرار گیرد. بررسی اندیشه و آرای آیت الله شهید مطهری و تأثیر آن در شکل‏گیری مبانی فکری انقلاب اسلامی و تجلیل از شخصیت کم نظیر ایشان هم، مورد نیاز جوامع اسلامی و هم ادای بخشی از وظیفه حق‏شناسی نسبت به اندیشمندان و فرزانگان انقلاب اسلامی است. شهید مطهری، با ایمان، علم و اعتماد به نفس والای خود و همچنین ادب و انصاف علمی در آن سالها شجاعانه وارد میدان شد و با یک مواجهه صحیح و علمی در مقابل تفکرات مارکسیستی و لیبرالیستی، توانست چهره روشن و نابی از تفکرات اسلامی ارائه دهد و جریان روشنفکری اسلامی صحیحی را پایه گذاری نماید که در واقع مبنای بخشی عمده از جریان فکری انقلاب اسلامی شد.»

هنر و نقش معلمی

Fri, 13 May 2011 22:40:08 GMT

معلمی، تنها شغل و حرفه نیست؛ بلکه ذوق و هنری است که ریشه در اعماق روح بی تاب انسان هایی دل سوخته دارد و رسالتی است پیامبرگونه. از این رو، معلمی کاری است دشوار و مهم. از میان نقش های متفاوتی که معلم دارد، نقش الگویی او از اهمیت بسیاری برخوردار است.

معلم افزون بر تدریس، درس زندگی می دهد. نقش هایی که معلم بر عهده دارد عبارتند از: نقش آموزشی، پژوهشی، مشورتی، اصلاح گری، فرهنگی و... .
نقش های گوناگون معلمی در هم تنیده و به هم پیچیده اند. اگر معلمی تنها به صورت یک بُعدی، تنها به ایفای یک نقش بپردازد، این راه تکامل را بسیار دور. دسترس می کند. از این رو، موفقیت یک معلم، در بهره مندی و به کارگیری همه نقش ها به اقتضای موقعیت های متفاوت است. برای مثال اگر هدف از علم آموزی، تنها افزایش محفوظات دانش آموز باشد، بدون آن که فرد فهمی از آن حاصل کند، چنین هدفی ارزنده نیست و محفوظاتی که مبتنی بر فهم و درایت نباشد، نمی تواند موجبات افزایش عقل انسان را فراهم کند. ضمن این که حفظ کردن، شرط لازمی در جریان تعلیم و تعلم است، ولی کافی نیست.

شعری از استاد شهریار

Fri, 13 May 2011 22:37:23 GMT

می توان در سایه آموختن گنج عشق جاودان اندوختن

اول از استاد، یاد آموختیم پس، سویدای سواد آموختیم

از پدر گر قالب تن یافتیم از معلم جان روشن یافتیم

ای معلم چون کنم توصیف تو چون خدا مشکل توان تعریف تو

ای تو کشتی نجات روح ما ای به طوفان جهالت نوح ما

یک پدر بخشنده آب و گل است یک پدر روشنگر جان و دل است

لیک اگر پرسی کدامین برترین آنکه دین آموزد و علم یقین

استاد حسین شهریار